28 BÀI ĐỌC VÀ CÁCH ĐÁNH VẦN
DÀNH CHO HỌC SINH CHUẨN BỊ VÀO
LỚP 1

Chữ
cái
Âm ghi
bằng 23 chữ
cái
Chữ số
và dấu

a ă â b c d đ e ê g h i k l m
n o ô ơ p q r s t u ư v x y
tr

th

nh

kh

gi

ng
iê

ngh
yê

ph
uô

qu
ươ

ch

1

2

3

4

5

+

-

gh

6
>

=

7

9
<

10

BÀI ĐỌC 1
Nguyên
âm:
Phụ âm:

ă

a

â

Từ:

Câu:

ơ

ô

e

ê

i

y

ư

u

c

Dấu:

Tiếng

o

ca
co
cô
cơ
cu
cư
có cà
cổ cò

`

'

? ~

.

cà
cò
cồ
cờ
cù
cừ

cá
có
cố
cớ
cú
cứ

cả
cỏ
cổ

cạ
cọ
cộ

củ
cử

có cá
cá cờ
- Cò có cá.
- Cô có cờ.
- Cờ cu cũ.
- A! Cỗ có cá, có cả cà cơ.

cỗ
cỡ
cũ
cữ

cụ
cự
có cỗ
cụ cố

- Tiếng ca gồm 2 âm, âm c đứng trước, âm a đứng sau.
Phân tích:

- Từ cá cờ gồm 2 tiếng, tiếng cá đứng trước, tiếng cờ
đứng sau.
(Lưu ý: Phụ huynh hướng dẫn con phân tích tiếng, từ theo
mẫu trên)

BÀI ĐỌC 2
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

Câu:

b
ba
bo
da
do
đa
đo
ba ba
dỗ bé
đo đỏ
đu đủ
dì Ba

d

đ

bô bơ
be
bê
bi
bu
dô dơ
de
dê
di
du
đô đơ
đe
đê
đi
đu
be bé
bi bô
bí đỏ
dỡ củ
e dè
dê dễ
đơ đỡ
bờ đê
đi đò
da bò
bế bé
ô dù
đỗ đỏ
đổ đá
đá dế
- Bò, dê đã có ba bó cỏ.
- Bé bi bô: bà, bố bế bé.
- Bà bế bé, bé bá cổ bà.
- Bà dỗ bé để bé đi đò đỡ e dè.
- Bố bẻ bí bỏ bị.

bư
dư
đư

- Tiếng bé gồm 2 âm, âm b đứng trước, âm đứng sau
thêm thanh sắc trên âm e.
Phân tích:

- Từ đi đò gồm 2 tiếng, tiếng đi đứng trước, tiếng đò
đứng sau.
(Lưu ý: Phụ huynh hướng dẫn con phân tích tiếng, từ
theo mẫu trên)

BÀI ĐỌC 3
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

Câu:

h

l

k

ha

ho

hô

hơ

he

hê

hi

hu

hư

la

lo

lô

lơ

le

lê

li

lu

lư

ke

kê

ki

(âm k chỉ ghép với e, ê, và i)

hạ cờ

hổ dữ

hồ cá

hả hê

ê ke

bé ho

kẽ hở

lá hẹ

lá đa

kì cọ

lọ đỗ

lơ là

le le

đi lễ

kể lể

lê la

lá cờ

lọ cổ

cũ kĩ

- Bé bị ho, bà bế bé, bà dỗ bé.
- Hè, bé đổ dế ở bờ đê.
- Bé Hà la: bò, bê hả bà?
- Ừ, có cả dê ở đó.
- Dê lạ kì, bé cứ bi bô: bố, ở bà có dê kì lạ cơ!
- Bà có ô đã cũ, bé cứ bi bô: Bố, ô bà đã cũ kĩ!
- Cô Kỳ là dì bé Ký.
- Cô Kỳ ca: lá lá la la.
- Cô Kỳ hò: hò lơ, hò lờ.

ki bo

BÀI ĐỌC 4
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

Câu:

t

n

m

ta

tp

tô

tơ

te

tê

ti

tu

tư

na

no

nô

nơ

ne

nê

ni

nu

nư

ma

mo

mô

mơ

me

mê

mi

mu

mư

ô tô

nơ đỏ

cá mè

cử tạ

tủ to

no nê

ba má

ca mổ

tử tế

na to

bố mẹ

má nẻ

củ từ

ca nô

mũ nỉ

nụ cà

- Bà có na to, có cả củ từ, bí đỏ to cơ.
- Bé la to: bố mẹ, nụ cà đã nở.
- Ô tô đi từ từ để đổ đá ở đê.
- Bò bê có cỏ, bò bê no nê.
- Bé Mỹ có mũ nỉ.
- Dì Tư đi đò, bố mẹ đi ca nô.
- Bé Hà có nơ đỏ

BÀI ĐỌC 5
Phụ âm:

Tiếng

Từ:

v

r

s

x

va

vo

vô

vơ

ve

vê

vi

vu

vư

ra

ro

rô

rơ

re

rê

ri

ru

rư

sa

so

sô

sơ

se

sê

si

su

sư

xa

xo

xô

xơ

xe

xê

xi

xu

xư

cá rô

hè về

xổ số

su sú

bó rạ

tò vò

sư tử

số ne

rổ rá

vỗ về

xe bò

xẻ đá

bộ rễ

vở vẽ

đi xa

lá sả

- Hè về, có ve, ve ra rả.
- Bé vẽ ve, bé vẽ bê, và vẽ cả ô tô.
- Hè, bé và và đi mò cá, có cá cờ và cả cá rô to.
Câu:

- Cụ Sĩ có lọ sứ cổ.
- Hè về, bố mẹ và bé đi ra bờ hồ.
- Ở xã ta có cô ca sĩ ở xứ xa về.

BÀI ĐỌC 6
Phụ âm:

p
pa

Tiếng

ph
po

pô

pơ

pe

pê

qu
pi

py

pha pho phô phơ phe phê phi
qua que quê qui

Từ:

q

quy

pí po

pí pô

pí pa pí
pô

phở bò

quà quê

tổ phó

phố xá

cá quả

phì phò

cà phê

qua phà

vỏ quế

- Phú pha cà phê.
- Phi có tô phở bò.
- Quà quê có vô số quả: đu đủ, na, bơ và cả lê
Câu:

- Cụ Sĩ có lọ sứ cổ.
- Hè về, bố mẹ và bé đi ra bờ hồ.
- Đi qua phà để ra phố, bé cứ sợ.

pu
phu

pư

BÀI ĐỌC 7
Phụ âm:

g

gh
gơ

ga

go

gô

ghe

ghê

ghi

nga

ngo

ngô ngơ

nghe

nghê

nghi

Tiếng

ng
gu

ngh

gư

ngu ngư

(chú ý: gh, ngh chỉ ghép với e, ê, i)

Từ:

gà gô

ghế gỗ

bé ngã

nghé ọ

tủ gỗ

ghi vở

ngồ ngộ

củ nghệ

gỗ gụ

ghẹ to

bỡ ngỡ

nghĩ kĩ

gõ mõ

ghê sợ

cá ngừ

ngô nghê

- Cô Tư có ổ gà đẻ
- Cụ Tú có tủ gỗ gụ.
Câu:

- Phố bé có nghề xẻ gỗ.
- Quê bà có bể, ở bể có cá ngừ và ghẹ.
- Bé bị ngã, bà đỡ bé, nghé cứ ngó bé.

BÀI ĐỌC 8
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

ch

tr

cha

cho

chô chơ che

tra

tro

trô

trơ

tre

chê chi

chu chư

trê

tru

cha mẹ

che chở

tra ngô

cá trê

chó xù

chị Hà

chỉ trỏ

vũ trụ

chỗ ở

chú rể

trở về

dự trữ

đi chợ

chữ số

lá tre

lí trí

- Chú Nghi chở bà ra chợ.
- Bé Chi sợ chó dữ.
- Bé pha trà cho bà và bố.
Câu:

tri

- Bé Trí đã đi trẻ về.
- Cụ Trụ chẻ tre ở hè.
- Bé và mẹ đi chợ, ở chợ có cá trê to.

trư

BÀI ĐỌC 9
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

nh

th

nha

nho

nhô

nhơ

nhe nhê nhi

nhu như

tha

tho

thô

thơ

the

thu

thê

nhà thờ

nhè nhẹ

thả cá

the thé

quả nho

lí nhí

chú thỏ

lê thê

nhổ cỏ

nhu nhú

xe thồ

quả thị

nhớ nhà

như ý

thơ ca

cá thu

nhớ nhà

nho nhỏ

thủ thỉ

thứ tự

- Bà ở quê, nhà bà là nhà lá.
- Nhà bé ở phố, phố có ngõ nhỏ.
- Xe ô tô chở sư tử và hổ về sở thú.
Câu:

thi

- Thu bỏ thư cho cô Tú.
- Bố bé là thợ hồ, chú bé là thợ nề.
- Ở phố bé có nhà thờ to.
- Bé đi nhà trẻ chớ đi trễ giờ.

thư

BÀI ĐỌC 10
Phụ âm:
Tiếng

Từ:

gi

kh
giơ

gia

gio

giô

gie

giê

gi

kha

kho

khô khơ khe khê khi
gió to

giẻ cũ

khổ sở

bà già

giò chả

giữ nhà

khơ me

giá cả

giỏ cá

khe khẽ

quả khế

giả da

giỗ tổ

kha khá

chú khỉ

giã giò

thì giờ

kho cá

khu đô
thị

quá khứ

cá khô

tú lơ khơ khí ô - xy

- Nhà bé có giỗ, cỗ có giò chả.
- Phố bé Nga có nghề giã giò.
- Chú chó xù giữ nhà khá ghê.
- Bà ở nhà lá, gió to bé cứ sợ nhà đổ.
- Bé Thu đi khe khẽ để bà và bố mẹ ngủ.

giư

khu khư

gia vị

- Bà cho gia vị và khế để kho cá.

Câu:

giu

BÀI ĐỌC 11 – ÔN TẬP
Có cỗ

Thu có quà

Nhà có giỗ
Có cỗ to
Có chả giò,
Có cá kho
Bẽ đã no
Bé ngủ khò

Thu qua nhà bà
Bà cho Thu quà
Thu mở quà ra
Thu cho cả nhà
Quà có mì gà
Có nho, có na
Thu no nê quá
Thu hò thu ca

Nga về quê
Nga về nhà quê
Nga ra bờ đê
Có bò có bê
Có dê có nghé
Khi Nga trở về
Nga nhớ nhà quê
Ở đó có bà
Nghĩ mà thú ghê

Hà nhớ nhà
Bé Hà đi xa
Nó nhớ nhà quá
Hà đi xe ca
Khi trở về nhà
Nhà hà có bà
Có mẹ, có cha
Bà Hà đã già
Bà chỉ ở nhà

 Hướng dẫn con phân tích Tiếng:
Tiếng bé có âm b đứng trước, âm e đứng sau thêm thanh sắc trên âm
e.
- Chú ý nhớ các khái niệm được gạch chân
- Các tiếng khác, con phân tích tương tự: bà, hổ, cỏ, mẹ, vẽ.

BÀI ĐỌC 12 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

an ăn ân on ôn ơn en ên in un
van văn vân von vôn vơn ven vên vin vun
tan tăn tân ton tôn tơn ten tên tin tun
đàn ngan
bàn ghế
căn dặn
cẩn thận

khăn đỏ
bạn thân
ăn ngon
con lợn

số bốn
sơn đỏ
mũ len
con nhện

bên trên
chín giờ
con giun
bún bò

- Cô khen bé cẩn thận
- Bé Vân và bé Lan là bạn thân.
- Ủn à ủn ỉn.
Chín chú lợn con
Ăn đã no tròn
Cả đàn đi ngủ
 Hướng dẫn con phân tích Tiếng:
Tiếng nhà có âm nh đứng trước, âm a đứng sau thêm thanh huyền
trên âm e.
- Các tiếng khác, con phân tích tương tự: Thỏ, khế, nghỉ, ghế.

BÀI ĐỌC 13 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

am ăm âm om ôm ơm em êm im um
nam năm nâm nom nôm nơm nem nêm nim

num

tam tăm tâm tom tôm tơm tem têm tim

tum

quả cam
chăm làm
mầm non
tăm tre
đi chậm

đom đóm
lom khom
con tôm
nấm rơm
chôm chôm

xem phim
bơm xe
que kem
nằm đệm
thềm nhà

tìm kim
tổ chim
chùm nhãn
cảm cúm
chúm chím

- Bé cho đàn gà con ăn tấm. Bố khen bé chăm làm.
- Thứ năm, mẹ cho bé đi xem phim.
- Bé Thơm bị ốm, hôm qua bà cho bé đi khám ở trạm y tế xã.
 Hướng dẫn con phân tích ÂM:
- ÂM th có con chữ t đứng trước, con chữ h đứng sau.
- ÂM ngh có con chữ n đứng trước, con chữ gh đứng, con chữ h
đứng cuối.
- Các âm khác hướng dẫn tương tự: kh, ph, ch, gh, ng

BÀI ĐỌC 14 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ai

ay ây oi

ôi

ơi ui ưi

vai

vay

vây

voi

vôi

vơi

vui

vưi

cai

cay

cây

coi

côi

cơi

cui

cưi

Số hai
tai nghe
bàn tay
mây bay

thợ may
cây đa
xây nhà
củ tỏi

ngà voi
hà nội
thổi còi
đồ chơi

bơi lội
cái túi
gửi thư
bó củi

- Chim non mới nở
Chim mẹ mớm mồi.
- Nhớ lời cô dạy, bé chớ nói dối.
- Bố bé đi bộ đội, bố gửi thư về, cả nhà vui quá.
 Hướng dẫn con phân tích TIẾNG:
- Tiếng bảy có âm b đứng trước, vần ay đứng sau, thêm thanh hỏi
trên âm a.
- Các tiếng khác hướng dẫn tương tự: cây, thổi, bàn, gửi.

BÀI ĐỌC 15 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ao eo au âu êu iu ưu
thau thâu thêu thiu

thưu

trao treo trau trâu trêu triu

trưu

thao theo

tờ báo
chào cờ
quả táo
leo trèo

chú mèo
kéo co
quả cau
rau bí

con sâu
cá sấu
thêu áo
đi đều

bé xíu
líu lo
chăn cừu
ngải cứu

- Cây táo, cây lựu đầu nhà đều sai trĩu quả.
- Trâu ơi ta bảo trâu này.
Trâu ăn no cỏ, trâu cày với ta.
 Hướng dẫn con phân tích TỪ:
- Từ nhà lá có tiếng nhà đứng trước, tiếng lá đứng sau.
- Chú ý các khái niệm gạch chân.
- Hướng dẫn tương tự các từ: gà ri, cá ngừ, củ nghệ, thứ tư.

BÀI ĐỌC 16 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ac ăc âc oc ôc uc ưc
bác

bắc

bấc

bóc

bốc

búc

bức

mác mắc mấc móc mốc múc mức
bác sĩ
củ lạc
ngơ ngác
dấu sắc

xôi gấc
mặc áo
lắc đầu
đi học

tóc bạc
khóc nhè
gốc cây
thợ mộc

- Bé đi học chớ trêu chọc bạn.
- Nhớ lời bác dạy
Chăm học chăm làm
Bố mẹ đều khen
Thây cô vui vẻ.

 Học sinh phân tích âm: nh, kh, ch, ng:
 Phân tích tiếng: vẽ, nhà, thứ, ngủ

gỗ mục
máy xúc
lọ mực
thức ăn

BÀI ĐỌC 17 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

at

ăt

ât ot ôt ơt et êt it ut ưt

hát

hắt

hất

hót

hốt

hớt

hét

hết hit

hút

vát

vắt

vất

vót

vốt

vớt

vét

vết vít

vút

ca hát
gió mát
đôi mắt
bắt tay

trật tự
vất vả
quả nhót
cái sọt

cà rốt
quả ớt
trời rét
con vẹt

bồ kết
quả mít
bút chì
đứt dây

- Khi học bài, em nhớ phải ngồi trật tự
- Con nhớ vứt rác vào sọt.
- Mẹ cho cây bút
Bé vẽ con tàu
Lao đi vùn vụt.

 Học sinh phân tích từ: cử tạ, bé ngủ, phố xá, lá đa, bó mạ.

BÀI ĐỌC 18 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ap ăp âp op ôp ơp ep êp ip up
náp

nắp

nấp

nóp

nốp

nớp

nép

nếp nip núp

cháp

chắp

chấp

chóp

chốp

chớp

chép

chếp chíp chúp

đôi dép
tốp ca
bếp lò
nhịp cầu

giúp đỡ
búp non
túp lều
múp míp

xe đạp
cải bắp
gặp gỡ
cá mập

tôm hấp
lốp xe
họp tổ
hộp kẹo

lợp nhà
lớp học
cá chép
xếp chỗ

- Bé tập đi xe đạp.
- Các bạn lớp em học tập rất chăm chỉ.
- Bé ơi mau dậy
Đến lớp mầm non
Con trâu tai vẫy
Con gà mào son
Đều đi cả rồi
Bé ơi mau dậy.

 Học sinh phân tích từ: tổ cò, lá mạ, cá thu, thợ xẻ.


BÀI ĐỌC 19 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

anh ênh inh ach êch ich
xanh
canh

xênh
kênh

anh em
màu xanh
quả chanh
khám bệnh
-

xinh
kinh

học sinh
que tính
đeo kính
lênh khênh

xách
cách
xe khách
vở sạch
nhà gạch
con ếch

xếch
kếch

xích
kích

mũ lệch
tờ lịch
vui thích
vở kịch

Ở nhà con nhớ đọc sách, chớ phá phách, nghịch ngợm.
Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm.
Đói cho sạch, rách cho thơm
Tích tắc tích tắc
Kim ngắn chỉ giờ
Kim dài chỉ phút
Tích tắc tích tắc
Thì giờ vùn vụt
Nhanh như tên bay
Chớ phí một giây
Em chăm chỉ học.

 Học sinh phân tích từ: chữ số, cá rô, phố xá, nhà lá.

BÀI ĐỌC 20 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ang ăng âng ong ông eng ung ưng
trang trăng trâng trong trông
lang lăng lâng long lông

treng
leng

cái bảng
màu vàng
đi vắng
vầng trăng

bắn súng
cung tên
quả trứng
rừng núi

bóng bay
dòng sông
bông hồng
cây thông

vâng lời
nhà tầng
cái xẻng
gõ kẻng

trung
lung

- Đêm trung thu, chúng em vui tưng bừng.
- Em tặng bạn bông hồng nhân ngày sinh nhật.
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
 Học sinh phân tích tiếng: nơ, me, dê, đò.
 Phân tích âm: th, ch, kh, gh

trưng
lưng

BÀI ĐỌC 21 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ia
xio
chia

ua

ưa iêc

iêp iên yên iêm yêm

xua xưa xiếc xiếp
chua chưa chiếc chiếp

chai bia
cái thìa
con cua
mua mía

cửa sổ
trời mưa
xem xiếc
chiếc xe

tiếp khách
đàn kiến
yên xe
bao diêm

xiên
chiên

xiêm
chiêm

yếm
yến

thanh kiếm
âu yếm
tiêm phòng
hồng xiêm

Cái cò đi đón cơn mưa
Tối tăm mù mịt ai đưa cò về?
Cò về thăm quán cùng quê
Thăm cha, thăm mẹ, cò về thăm anh.
 Chủ nhật, bố mẹ dẫn Kiên đi xem xiếc. Kiên rất thích xem khỉ
đi xe đạp, chó làm tính, voi đá bóng.
 Phân tích âm: ph, nh, ng, tr.
 Phân tích tiếng: thỏ, phố, ngủ, tre.
 Phân tích từ: xe chỉ, củ sả, cá kho.

BÀI ĐỌC 22 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

iêu
tiêu

tiết

yêu iêt

yêt iêng yêng

tiêng khiêu khiết

khiêng

 Chú ý: Vần có âm yê (i dài) ở đầu không có phụ âm đầu: yêu,
yết, yêng.
trải chiếu
vải thiều
biếu quà
thời tiết

thắm thiết
tiết học
viết chữ
Việt Nam

tiếng Việt
cái miệng
nghiêng ngả
bay liệng

yêu bé
yêu quý
chim yểng
mến yêu

 Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân
 Cánh diều no gió
Sáo nó thổi vang
Sao trời trôi qua
Diều thành trăng vàng.

Cánh diều no gió
Tiếng nó chơi vơi
Diều là hạt cau
Phơi trên nong trời.

 Phân tích âm: ng, ngh, gh.
 Phân tích tiếng: nghé, ngừ, ghế.

BÀI ĐỌC 23 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

uôi uôm uôc uôt uôn uông
xuôi
chuôi

xuôm
chuôm

chú cuội
tuổi thơ
cơm nguội
đuổi bắt

xuôc
chuốc

luộm thuộm
cuốc đất
đôi guốc
uống thuốc

xuốt
chuốt
vuốt râu
con chuột
thuộc bài
bánh cuốn

xuôn
chuôn

xuông
chuông

chuồn chuồn
hình vuông
rau muống
lên xuống

 Đến lớp con nhớ học thuộc bài,
chớ ăn mặc luộm thuộm.
Con mèo mà trèo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đàng xa
Mua mắm, mua muối giỗ cha chú mèo.

BÀI ĐỌC 24 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

ươi ươu ươc ươt ươm ươp
lươi
bươi

lươu lước
bươu bước

múi bưởi
điểm mười
tươi cười
con hươu
chai rượu

thước kẻ
uống nước
bước chân
ướt áo
tóc mượt

lướt
bướt

ươn

ương

lươm lướp lươm lương
bươm bướp bươn bương

thanh gươm
bướm lượn
hạt cườm
con vượn
bay lượn

vườn trường
soi gương
giường ngủ
hương thơm
xương sườn

 Trung Thu trăng sáng như gương.
Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng.
 Ca nô đi trước
Ván lướt theo sau
Nước tung trắng phau
Mặt hồ cuộn sóng.

BÀI ĐỌC 25 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

oa
ngoa
khoa

oe

oai oan oac

ngoe
khoe

hoa đào
toa tàu
chìa khóa
tòa nhà
bút xóa

oat

ngoai ngoan ngoác ngoát
khoai khoan khoác khoát

sức khỏe
xòe tay
chích chòe
bà ngoại
điện thoại

khoai lang
quả xoài
bé ngoan
hoan hô
học toán

Chớ có nói khoác
Bé Khoa rất ngoan mà còn học giỏi toán.
Bạn Toàn giữ sách giáo khoa rất sạch sẽ
Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Có sao trăng phải chịu luồn đám mây?

áo khoác
rách toạc
hoạt hình
chạy thoát
quạt mát

BÀI ĐỌC 26 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

oăn oắt
thoăn
loăn

oanh oach oang oăng

thoắt thoanh
loắt
loanh

tóc xoăn
băn khoăn
thoăn thoắt
nhọn hoắt

quăn góc
khoanh tay
loanh quanh
kinh doanh

thoách thoang thoắng
loách loang loăng
kế hoạch
xoành xoạch
khoang tàu
thoang thoảng

dài ngoằng
vỡ hoang
nước khoáng
hét toáng

 Bà ngoại băn khoăn lo lắng vì bé chưa ngoan
 Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
 Trần Quốc Toản ra trận
Gươm tuốt vỏ cầm tay
Ngựa phi nhanh như bay
Làm kinh hoàng lũ giặc
Lá cờ bay phần phật
Náo nức cả đoàn quân

BÀI ĐỌC 27 – PHẦN VẦN
Cô dặn: Con đánh vần vần trước rồi đọc trơn vần (đọc thuộc vần)

uê
quê
tuê

uy
quy
tuy

hoa huệ
thuê nhà
huy hiệu
nguy hiểm
lũy tre

uân

uât

quân
tuân
mùa xuân
tuân lệnh
sản xuất
kỉ luật
quả quất

uây
quất
tuất

uyên uyêt
quây
tuây

cháo quẩy
khuấy nước
kể chuyện
cái thuyền
bóng chuyền

quyên
tuyên

quyết
tuyết

đẹp tuyệt
quyết tâm
bạch tuyết
lưu luyến
tuyên dương

 Bạn Huy quyết tâm học tập thật tốt.
 Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân
 Những hôm nào trăng khuyết
Trông giống con thuyền trôi
Em đi trăng theo bước
Như muốn cùng đi chơi.
 Bạn Tuấn đi tàu thủy về quê. Ở quê Tuấn được nghe bà kể
chuyện nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn.

BÀI ĐỌC 28 – PHẦN VẦN
oao
oong
uych

oay
ooc
uâng

oam
ươ
uênh

oao:
oay:
oam:
oăm:
oăc:
oen:
oet:
oong:
ooc:

ngoao ngoao
viết ngoáy
mèo ngoạm chuột
sâu hoắm
dấu ngoặc
nhoẻn cười
lòe loẹt
cái xoong
quần soóc

oăm
uya
uêch

oăc
uyt

ươ:
uya:
uyt:
uyp
uynh:
uych:
uênh:
uêch:

Mèo kêu ngoao ngoao.
Bé không nên viết ngoáy.
Cần cẩu ngoạm kiện hàng.
Giếng khoan sâu hoắm.
Bé làm bài tập: điền âm hoặc vần thích hợp.
Tan học, mẹ đón bé và nhoẻn miệng cười.
Bức tranh bé tô màu lòe loẹt.
Bé giúp mẹ lấy cái xoong nấu canh.

oen
uyp

oet
uynh

thuở xưa
đêm khuya
huýt sáo
đèn tuýp
phụ huynh
chạy huỳnh huỵch
huênh hoang
nguệch ngoạc

Mùa hè, bé mặc quần soóc đi học.
Bé đi xem xiếc có chú voi huơ cái vòi dài.
Bà say sưa kể chuyện thuở xưa.
Đêm đã khuya, mẹ vẫn cặm cụi làm việc.
Bé tập huýt sáo, khi đang đi trên xe buýt.
Bố tháo và lau chùi chiếc đèn tuýp cho sạch.
Chủ nhật, bố và mẹ đi họp phụ huynh cho hai anh em.
Những chú voi to lớn chạy huỳnh huỵch làm đất cát bụi mù.
Mẹ dạy bé chớ nói huênh hoang.
Bé nắn nót viết từng chữ và không viết nguệch ngoạc.

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN BIẾT VỀ CHƯƠNG TRÌNH
TIẾNG VIỆT 1 - CÔNG NGHỆ GIÁO DỤC
(TÀI LIỆU DÀNH CHO GV VÀ PHHS LỚP 1.CNGD)
Phần 1. Hệ thống Âm và Chữ trong chương trình TV1.CNGD:
 Chương trình Tiếng i t C
dạ
m v C c m v đó là:
a, ă, â, b, c, ch, d, đ, e, ê, g, gi, h, i, kh, l, m, n, ng, nh, o, ô, ơ, p, ph,
r, s, t, th, tr, u, ư, v, x, iê, uô, ươ. Bao gồm:
- 14 nguyên âm: 11 nguyên âm đơn (a, ă, â, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư)
và 3 nguyên âm đôi (iê, uô, ươ).
- 23 phụ âm đó là: b, c, ch, d, đ, g, kh, t, v, h, l, m, n, ng, nh, p,
ph, s, th, tr, x, gi, r.
 37 âm v trên được ghi bằng 47 chữ, đó là
chữ ghi các âm v nói
trên và thêm 10 chữ nữa là: k, q, gh, y, ngh, ia, ya, yê, ua, ưa.
 Các âm ch, nh, kh, ph, th, gh, ngh, gi là m t m chứ không phải
là do nhiều âm ghép lại.
Ví dụ: Chữ ghi âm /ch/: ch là do nét cong trái, nét khuyết trên và nét
móc hai đầu tạo thành, chứ h
h i
hai chữ c
h h
ại

Phần 2. Âm tiết:
- Mỗi tiếng trong tiếng Vi t, đứng về mặt ngữ âm chính là m t âm tiết.
- Âm tiết tiếng Vi t được thể hi n bằng lược đồ như sau:
*

y ủ
.

Phần 3. Các thành tố cấu tạo âm tiết:
3.1. Thanh điệu: Tiếng Vi t có:
6 thanh điệu:
Thanh không dấu (thanh ngang)
Thanh huyền
Thanh hỏi
Thanh ngã
Thanh sắc
Thanh nặng.
 dấu thanh: dấu sắc, dấu hu ền, dấu hỏi, dấu ngã, dấu nặng.
-

3.2. Âm đầu:
Các âm v đảm nhi m thành phần m đầu của âm tiết tiếng Vi t
bao giờ cũng là c c phụ m: có
m v phụ m đầu
ồm: b, c (k, q), d, đ, g (gh), h, l, m, n, p, r, s, t, v, ch, nh, tr, gi,
ng (ngh), ph, kh, th, x.
Lưu ý: Số lượng chữ viết nhiều hơn số lượng âm v do có âm v
được ghi bằng 2, 3 chữ cái. VD: âm /c/ có 3 cách viết là c, k, q
3.3. Âm đệm:
Trong tiếng Vi t, âm v bán nguyên âm môi /-w-/ đóng vai trò m
đ m. Âm v nà được ghi bằng 2 con chữ: u, o
- Ghi bằng con chữ “u”:
+ Trước nguyên âm hẹp, hơi hẹp: VD: huy, huế,…
+ Sau phụ âm /c/: VD: qua, quê, quân.
- Ghi bằng con chữ “o”: Trước nguyên âm r ng, hơi r ng. VD: hoa,
hoe, …

3.4. Âm chính:
Tiếng Vi t 1.CGD có 14 âm v làm
ngu ên m đơn và ngu ên m đôi

m chính Trong đó có:

- C c ngu ên m đơn được thể hi n bằng các con chữ sau: a, ă,
â, e, ê, i (y), o, ô, ơ, u, ư.
- ngu ên m đôi /iê/, /uô/, /ươ/ được thể hi n bằng các con chữ
sau: iê (iê, yê, ia, ya), uô (uô, ua), ươ (ươ, ưa).
3.5. Âm cuối:
Tiếng Vi t có 8 phụ m,

b n ngu ên m đảm nhi m vai trò là âm

cuối:
- 8 phụ m được thể hi n bằng 8 con chữ sau: p, t, c, ch, m, n,
ng, nh.
-

b n ngu ên m được thể hi n bằng 4 con chữ: u, o, i, y

Phần 4: Luật chính tả:
5.1. Luật viết hoa:
a. Tiếng đầu câu: Tiếng đầu câu phải viết hoa.
b. Tên riêng :
b.1.Tên riêng Tiếng Việt:
- Viết hoa tất cả các tiếng không có gạch nối. Ví dụ: Vạn Xuân,
Vi t Nam.
- M t số trường hợp tên riêng đ a lí được cấu tạo bởi 1 danh từ
chung (sông, núi, hồ, đảo, đèo) kết hợp với m t danh từ riêng (thường

có m t tiếng) có kết cấu chặt chẽ đã thành đơn v hành chính thì viết
hoa tất cả các tiếng. VD: Sông Cầu, Sông Thao, Hồ Gươm, Cửa Lò,…
- Ngoài các trường hợp trên ra thì chỉ viết hoa tiếng là danh từ
riêng.
: sông ương, núi gự, cầu Thê úc, …
b.2.Tên riêng tiếng nước ngoài:
- Trường hợp các tên riêng nước ngoài phiên âm qua âm Hán Vi t
thì viết hoa như viết tên riêng Vi t Nam. VD: Hàn Quốc, Bồ Đào ha,…
- Trường hợp các tên riêng nước ngoài không phiên âm qua âm
Hán - Vi t thì chỉ viết hoa chữ c i đầu và có gạch nối giữa các âm tiết.
VD: Cam-pu-chia, Xinh-ga-po,…
c. Viết hoa đ t s

tôn trọng : í dụ: à Trưng, à Tri u

5.2. Luật ghi tiếng nước ngoài:
Các trường hợp không phiên âm qua âm Hán - Vi t thì nghe thế
nào viết thế ấ (như Tiếng Vi t). Giữa các tiếng (trong m t từ) phải có
gạch nối.
Ví dụ: Pa-nô, pi-a-nô.
5.3. Luật ghi dấu thanh:
- Viết dấu thanh ở âm chính của vần. Ví dụ: bà, bá, loá, quỳnh,
bào, mùi…
- Ở tiếng có ngu ên m đôi mà không có m cuối thì dấu thanh
được viết ở v trí con chữ thứ nhất của ngu ên m đôi
Ví dụ: mía, múa...
- Ở tiếng có ngu ên m đôi mà có m cuối thì dấu thanh được
viết ở v trí con chữ thứ hai của ngu ên m đôi

Ví dụ: miến, buồn...
5.4. Luật ghi một số âm đầu:
a. Luật e, ê, i:
- Âm /c/ (cờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ k (gọi là ca)
- Âm /g/ (gờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ gh (gọi là gờ kép)
- Âm /ng/ (ngờ) trước e, ê, i phải viết bằng chữ ngh (gọi là ngờ kép)
b. Luật ghi âm /c/ (cờ) trước âm đệm.
Âm /c/ (cờ) đứng trước m đ m phải viết bằng chữ q (cu) và m đ m
viết bằng chữ u. VD: qua, quyên,….
c. Luật ghi chữ "gì"
Ở đ có hai chữ i đi liền nhau. Khi viết phải bỏ m t chữ i (ở chữ gi),
thành gì.
Khi đưa vào mô hình ta ghi như sau:

5.5. Luật ghi một số âm chính:
a. Quy tắc chính tả khi viết âm i :
- Tiếng chỉ có m t âm i thì có tiếng viết bằng i (i ngắn) có tiếng viết
bằng y (y dài):
+ Viết i nếu đó là từ Thuần Vi t (ì ầm)
+ Viết y nếu đó là từ Hán Vi t (y tá)

- Tiếng có m đầu (và âm /i/) thì m t số tiếng có thể viết y, hoặc viết i
đều được. Nhưng hiện nay quy định chung viết là i : thi sĩ
- Khi có m đ m đứng trước, âm i phải viết là y (y dài): huy, quy (không
được viết là qui)
b. Cách ghi nguyên âm đôi :
-N

yê â

ô / ê/ (

c là ia) có 4 cách vi t:

+ Không có âm cuối: viết là ia. Ví dụ: mía.
+ Có âm cuối: viết là iê. Ví dụ: biển.
+ Có m đ m, không có âm cuối thì viết là: ya. Ví dụ: khuya.
+ Có m đ m, có âm cuối, hoặc không có m đầu thì viết là: yê.
dụ: chuyên, tuyết... yên, yểng...
-N

yê â

ô / ô/ (

Ví

c là ua) có hai cách vi t:

+ Không có âm cuối: viết là ua. Ví dụ: cua.
+ Có âm cuối: viết là uô. Ví dụ: suối.
-N

yê â

ô /ươ/ (

là ư ) có 2 cách vi t:

+ Không có âm cuối: viết là ưa Ví dụ: cưa
+ Có âm cuối: viết là ươ Ví dụ: ươ
5.6. Một số trường hợp đặc biệt:
M t số tiếng khi ph n tích để đưa vào mô hình chúng ta cần phải
x c đ nh rõ vai trò của các âm v trong tiếng đó
VD: Các tiếng gì, giếng, cuốc, quốc, xong, xoong, …sẽ được
đưa vào mô hình tiếng như sau:

x

o

ng

Phần 5: Nội dung chương trình

1. Bài 1: Tiếng
- Tiếng là m t khối âm toàn vẹn như m t “khối liền” được tách ra
từ lời nói. Tiếp đó bằng phát âm, các em biết tiếng giống nhau và tiếng
khác nhau hoàn toàn, tiếng khác nhau một phần.

- Tiếng được phân tích thành các b phận cấu thành: phầ đầu,
phần vần, thanh.
- Đá h ần m t tiếng theo cơ chế hai bước:
+ ước 1: b/a/ba (tiếng thanh ngang)
+ ước 2: ba/huyền/bà (thêm các thanh khác)
Cách hướng dẫn học sinh đánh vần qua thao tác tay theo mô hình
sau:
Vỗ tay (1) - Ngửa tay trái (2) - Ngửa tay ph i (3) - Vỗ tay (1)
Ví dụ:
Tiếng

1

2

3

1

ba

ba

b

a

ba

bà

bà

ba

huyền

bà

2. Bài 2: Âm
- Học sinh học cách phân tích tiếng tới đơn v ngữ âm nhỏ nhất,
đó là âm vị. Qua phát âm, các em phân bi t được phụ âm, nguyên âm,
xuất hi n theo thứ tự của bảng chữ cái Tiếng Vi t. Khi nắm được bản
chất mỗi âm, các em dùng ký hi u để ghi lại hư vậy C
đi từ âm
đến chữ.
- M t âm có thể viết bằng nhiều chữ và có thể có nhiều nghĩa nên
phải viết đúng luật chính t .
3. Bài 3: Vần
- Cấu trúc vần Tiếng Vi t: Âm đầu, m đ m, âm chính, âm cuối
- Các ki u vần:
Kiểu 1: Vần chỉ có âm chính : la
Kiểu 2: Vần có m đ m và âm chính: loa
Kiểu 3: Vần có âm chính và âm cuối: lan
Kiểu 4: Vần có m đ m, âm chính và âm cuối: loan

Mô hình:

Phần 6: Quy trình dạy TV1.CGD:
Loại 1: Tiết lập mẫu:
Việc 1: Chiếm lĩnh ngữ âm.
1.1. Giới thi u vật mẫu.
1.2. Phân tích ngữ âm
1.3. Vẽ mô hình.
Việc 2: Viết.
2.1. Giới thi u cách ghi âm bằng chữ in thường.
2.2. Giới thi u cách ghi âm bằng chữ viết thường.
2.3. Viết tiếng có âm (vần) vừa học.
2.4. Viết vở: Em tập viết
Việc 3: Đọc.
Đọc trên bảng.
Đọc trong sách.
Việc 4: Viết chính tả.
4.1. Viết bảng con/ Viết nháp.
4.2. Viết vào vở chính tả.
Loại 2: Tiết dùng mẫu:
Quy trình: Giống như qu trình của tiết lập mẫu.
Mục đích: - Vận dụng quy trình từ tiết lập mẫu.
- Luy n tập với vật li u khác trên cùng m t chất li u tiết Lập mẫu.
Yêu cầu đối với GV:
- Nắm chắc quy trình tiết lập mẫu.
- Chủ đ ng, linh hoạt trong quá trình tổ chức tiết học sao cho phù hợp với học sinh lớp mình.
Loại 2: Tiết Luyện tập tổng hợp:
Việc 1: Ngữ âm.

- Đưa ra m t số tình huống về ngữ âm TV và Luật CT
- Vận dụng làm m t số bài tập ngữ âm và LCT.
- Tổng kết kiến thức ngữ âm theo h thống đã sắp xếp.
Việc 2: Đọc.
Bước 1: Chuẩn bị
+ Đọc nhỏ.
+ Đọc bằng mắt.
+ Đọc to.
Bước 2: Đọc bài.
- Đọc mẫu.
- Đọc nối tiếp.
- Đọc đồng thanh.
Bước 3: H i đáp.
Việc 3: Viết.
3.1. Viết bảng con.
3.2. Viết vở: Em tập viết
Việc 4: Chính tả.
4.1. Ôn LCT (nếu có)
4.2. Nghe - viết.

PHẦN 7: MỘT SỐ ÂM - VẦN KHÓ VÀ CÁCH ĐỌC

Âm

Cách
đọc

Âm

Cách
đọc

Âm

Cách
đọc

a

a

i

i

q

cờ

ă

á

k

cờ

r

rờ

â

ớ

kh

khờ

t

tờ

b

bờ

l

lờ

s

sờ

c

cờ

m

mờ

th

thờ

ch

chờ

n

nờ

tr

trờ

d

dờ

ng

ngờ

u

u

đ

đờ

ngh

ngờ kép

ư

ư

e

e

nh

nhờ

v

vờ

ê

ê

o

o

x

xờ

g

gờ

ô

ô

y

y

gh

gờ kép

ơ

ơ

gi

giờ

p

h

hờ

ph

iê (yê, ia, ya)

ia

pờ

uô (ua)

ua

phờ

ươ (ưa)

ưa

Vần

Cách đọc

Vần

Cách đọc

gì

gì - gi - huyền - gì

uôc

uốc - ua - cờ - uốc

iêu

iêu - ia - u - iêu

uông uông - ua - ngờ - uông

yêu

yêu - ia - u - yêu

ươi

ươi - ưa - i - ươi

iên

iên - ia - nờ - iên

ươn

ươn - ưa - nờ - ươn

yên

yên - ia - nờ - yên

ương ương - ưa - ngờ - ương

iêt

iết - ia - tờ - iết

ươm

ươm - ưa - mờ - ươm

iêc

iếc - ia - cờ - iếc

ươc

ước - ưa - cờ - ước

iêp

iếp - ia - pờ - iếp

ươp

ướp - ưa - pờ - ướp

iêm

iêm - ia - mờ - iêm

oai

oai - o - ai - oai

yêm

yêm - ia - mờ - yêm

oay

oay - o - ay - oay

iêng

iêng - ia - ngờ - iêng

oan

oan - o - an - oan

uôi

uôi - ua - i - uôi

oăn

oăn - o - ăn - oăn

uôn

uôn - ua - nờ - uôn

oang oang - o - ang - oang

uyên uyên - u - yên - uyên

oăng oăng - o - ăng - oăng

uych uých - u - ích - uých

oanh oanh - o - anh - oanh

uynh uynh - u - inh - uynh

oach

oách - o - ách - oách

uyêt

uyết - u - iết - uyết

oat

oát - o - át - oát

uya

uya - u - ia - uya

oăt

oắt - o - ắt - oắt

uyt

uýt - u - ít - uýt

uân

uân - u - ân - uân

uôm uôm - ua - mờ - uôm

uât

uất - u - ất - uất

uôt

uốt - ua - tờ - uốt

Tiếng

Cách đọc

Dơ

Dờ - ơ – dơ

Giơ

Giờ - ơ – dơ

Đọc là “dờ” nhưng có tiếng gió.

Giờ

Giơ – huyền – giờ

Đọc là “dờ” nhưng có tiếng gió.

Rô

Rờ - ô – rô

Kinh

Cờ - inh – kinh

Quynh

Cờ - uynh - quynh

Qua

Cờ - oa - qua

Quê

Cờ - uê - quê

Quyết

Cờ - uyêt – quyêt
Quyêt – sắc quyết

Bà

Bờ - a ba, Ba – huyền bà

Mướp

ưa - p - ươp
mờ - ươp - mươp
Mươp - sắc - mướp

Bướm

ưa - m - ươm
bờ - ươm - bươm
Bươm - sắc - bướm

Bướng

bờ - ương – bương
Bương – sắc – bướng

Khoai

Khờ - oai - khoai

Khoái

Khờ - oai – khoai
Khoai – sắc - khoái

Thuốc

Ua – cờ- uốc
thờ - uôc - thuôc
Thuôc – sắc – thuốc

Mười

Ưa – i – ươi-

Ghi chú

(Nếu các con chưa biết đánh
vần ươp thì mới phải đánh vần
từ ưa - p - ươp)

mờ - ươi - mươi
Mươi - huyền - mười
Buồm

Ua – mờ - uôm
bờ - uôm - buôm
Buôm – huyền – buồm.

Buộc

Ua – cờ - uôc
bờ - uôc - buôc
Buôc – nặng – buộc

Suốt

Ua – tờ - uôt – suôt
Suôt – sắc – suốt

Quần

U – ân – uân
cờ - uân – quân
Quân – huyền – quần.

Tiệc

Ia – cờ - iêc
tờ - iêc - tiêc
Tiêc – nặng – tiệc.

Thiệp

Ia – pờ - iêp
thờ - iêp - thiêp
Thiêp – nặng – thiệp

Buồn

Ua – nờ - uôn – buôn
Buôn – huyền – buồn.

Bưởi

Ưa – i – ươi – bươi
Bươi – hỏi – bưởi.

Chuối

Ua – i – uôi – chuôi
Chuôi – sắc – chuối.

Chiềng

Ia – ngờ - iêng – chiêng
Chiêng – huyền –
chiềng.

Giềng

Ia – ngờ - iêng – giêng
Giêng – huyền – giềng

Đọc gi là “dờ” nhưng có tiếng
gió

Huấn

U – ân – uân – huân
Huân – sắc – huấn.

Quắt

o – ăt – oăt – cờ - oăt –
quăt.
Quăt – sắc – quắt

Huỳnh

u – ynh – uynh – huynh
huynh – huyền – huỳnh

Xoắn

O – ăn – oăn – xoăn
Xoăn – sắc – xoắn

Thuyền

U – yên – uyên –
thuyên
Thuyên – huyền –
thuyền.

Quăng

O – ăn – oăng – cờ oăng – quăng.

Chiếp

ia – p – iêp – chiêp
Chiêm – sắc – chiếp

Huỵch

u – ych – uych – huych
huych – nặng – huỵch.

Xiếc

ia – c – iêc – xiêc
xiêc – sắc – xiếc